Als je het goed aanpakt, zit je straks met vijf vrienden rond een tafel vol genummerde schaaltjes, terwijl de discussie over de beste smaak hoog oploopt. Een kruidnotenproeverij is een van de makkelijkste manieren om een novemberavond gezellig te maken, maar hij staat of valt met de voorbereiding.
Stap 1: prik een datum ruim vóór pakjesavond
Plan de proeverij minstens een week voor 5 december. Dat klinkt vroeg, maar er zijn twee goede redenen. Rond pakjesavond hebben de meeste mensen al een volle agenda, dus een datum in november haalt de haast eruit. Bovendien is het seizoensassortiment dan doorgaans nog volledig op voorraad. Sla je deze stap over en ga je pas begin december plannen, dan is de kans groot dat de helft van je gezelschap niet kan en dat bijzondere smaken her en der uitverkocht zijn.
Stap 2: stel een smakenlijst samen met echt contrast
Kies vijf tot acht smaken die duidelijk van elkaar verschillen. Alleen melk en puur naast elkaar leggen levert een korte avond op; het verschil proef je in twee happen. Interessanter wordt het als je klassiekers afzet tegen uitgesproken varianten. Denk aan karamel-zeezout naast limoncello, of een truffelvariant naast de gewone pure. Wie chocolade kruidnoten bekijkt, ziet hoeveel smaken er bestaan, dus aan keuze geen gebrek. Zonder contrast in je lijst wordt het scoren lastig en lopen de gesprekken dood.
Vraag in deze fase ook meteen naar dieetwensen. Er bestaan glutenvrije en vegan varianten, dus niemand hoeft aan de kant te zitten. Vergeet je dit, dan sta je op de avond zelf met een gast die alleen kan toekijken.
Stap 3: bestel op tijd bij één adres
Bestel alle smaken bij dezelfde producent. Dat scheelt verzendkosten, maar belangrijker is dat de basis van de kruidnoot dan overal gelijk is, waardoor je echt de smaaklaag vergelijkt en niet het deeg. Een producent als Van Delft Chocolates & Bakery maakt kruidnoten al sinds 1880 en heeft een breed smakenassortiment in eigen huis, van klassiek tot varianten als kwark-kers. Bestel een paar dagen voor de proeverij, dan heb je marge als er iets misgaat met de bezorging. Wie op het laatste moment nog langs drie winkels moet, begint de avond al gehaast.
Stap 4: richt de tafel blind in
Verdeel elke smaak over een genummerd schaaltje. Houd zelf een lijstje bij met welk nummer bij welke smaak hoort. Blind proeven is het halve plezier; wie het etiket kent, proeft wat hij verwacht te proeven. Zet verder water klaar om tussendoor de mond te spoelen. Leg ook per gast een scorebriefje neer. Begin met de mildste smaken en bewaar de meest uitgesproken smaken voor het laatst. Doe je dat andersom, dan overheerst een sterke smaak als limoncello alles wat erna komt en kloppen de scores van de rest niet meer.
Stap 5: scoor per ronde en wijs een winnaar aan
Laat iedereen per nummer een cijfer geven en één gok wagen welke smaak het is. Die gok houdt de vaart erin, want fout gokken bij een smaak die je zeker dacht te weten levert al snel discussie op. Tel na de laatste ronde de punten op en maak de nummers bekend. Zonder scorebriefjes verzandt de avond in “ze waren allemaal wel lekker” en blijft een winnaar uit.
Zo weet je dat het gelukt is
Een geslaagde proeverij herken je aan drie dingen die je achteraf ziet. De schaaltjes van de winnende smaak zijn leeg, terwijl van de verliezer nog een half schaaltje over is. Minstens één gast heeft een smaak compleet verkeerd gegokt en komt daar de rest van de avond niet overheen. En er ligt al een appje in de groep met de vraag wanneer de volgende editie is. Komt dat appje er, dan weet je het zeker: volgend jaar weer, met een nieuwe smakenlijst.
