Vermoeide ogen komen vaak voor na langdurig beeldschermgebruik, intensief lezen of ander werk waarbij je lang dichtbij kijkt. Je ogen kunnen zwaar, droog, branderig of geïrriteerd aanvoelen en soms ontstaat tijdelijk wazig zicht of hoofdpijn. Meestal nemen de klachten af wanneer je je ogen voldoende rust geeft en de omstandigheden tijdens het kijken verbetert. Blijven de klachten bestaan, worden ze erger of ontstaan er andere oogklachten, dan is het verstandig om professioneel advies te vragen.
Wat zijn vermoeide ogen?
Met vermoeide ogen wordt meestal een verzameling klachten bedoeld die ontstaat wanneer de ogen gedurende langere tijd intensief worden gebruikt. Dit wordt ook wel oogvermoeidheid genoemd. Het kan bijvoorbeeld optreden tijdens computerwerk, lezen, studeren, autorijden of langdurig gebruik van een smartphone.
Het is dus niet één specifieke aandoening. De term beschrijft vooral hoe de ogen aanvoelen na visuele inspanning. Sommige mensen merken alleen een zwaar gevoel, terwijl anderen tegelijkertijd droogheid, hoofdpijn of moeite met scherpstellen ervaren.
Hoe voelen vermoeide ogen?
De klachten verschillen per persoon en hangen onder meer samen met de activiteit en de duur daarvan. Veelvoorkomende verschijnselen zijn:
- zware of gespannen ogen;
- een branderig of prikkend gevoel;
- droge of juist tranende ogen;
- moeite om de ogen langdurig open te houden;
- tijdelijk wazig zien;
- moeite met scherpstellen;
- gevoeligheid voor fel licht;
- hoofdpijn na langdurig kijken of lezen.
Deze symptomen kunnen afzonderlijk voorkomen, maar ook tegelijkertijd. Klachten die vooral na langdurige visuele inspanning ontstaan en na rust verminderen, passen vaak bij oogvermoeidheid.
Bij lichtflitsen of tijdelijke zichtproblemen is het nuttig om oogmigraine herkennen beter te begrijpen.
Waardoor krijg je vermoeide ogen?
Een belangrijke oorzaak is langdurig kijken zonder voldoende afwisseling. Bij beeldschermwerk moeten de ogen bijvoorbeeld lange tijd op ongeveer dezelfde afstand scherpstellen. Ook langdurig lezen of nauwkeurig detailwerk kan belastend zijn.
Daarnaast kunnen droge ogen een rol spelen. Tijdens geconcentreerd beeldschermgebruik kan de natuurlijke knipperfrequentie afnemen. Daardoor wordt het traanvocht minder regelmatig over het oogoppervlak verdeeld en kunnen de ogen droog of geïrriteerd gaan aanvoelen.
Ook ongunstige omstandigheden kunnen klachten versterken. Denk aan reflecties op een beeldscherm, een te fel of juist te donker scherm, droge lucht, slechte verlichting of een werkplek waarbij je voortdurend gespannen naar het scherm kijkt.
Vermoeide ogen door beeldschermgebruik
Computers, smartphones en tablets zijn een veelvoorkomende aanleiding voor oogvermoeidheid. Het probleem zit niet alleen in het scherm zelf, maar vooral in de manier waarop het wordt gebruikt.
Urenlang dichtbij kijken betekent dat de ogen weinig gelegenheid krijgen om naar andere afstanden te kijken. Tegelijkertijd kan intensieve concentratie ervoor zorgen dat je minder vaak knippert. Hierdoor kunnen vermoeidheid en droogheid elkaar versterken.
Regelmatige korte onderbrekingen zijn daarom nuttig. Kijk tijdens een pauze bewust naar iets dat verder weg staat en knipper een aantal keer rustig. Een langere afstand tussen je ogen en het beeldscherm kan eveneens prettiger zijn dan voortdurend heel dicht op een scherm zitten.
Wat helpt tegen vermoeide ogen?
Bij lichte klachten kun je eerst proberen de belasting van je ogen te verminderen. Wissel werkzaamheden waarbij je dichtbij kijkt regelmatig af met momenten waarop je verder weg kijkt. Neem bovendien korte pauzes voordat je ogen duidelijk vermoeid beginnen te voelen.
Controleer ook je werkplek. Zorg dat tekst zonder inspanning leesbaar is, beperk hinderlijke reflecties en pas de helderheid van het scherm aan de omgeving aan. Een groter lettertype kan voorkomen dat je automatisch dichter naar het beeldscherm beweegt.
Heb je vooral last van droge of branderige ogen, dan kan bewust vaker knipperen helpen. Een droge binnenruimte kan de klachten versterken. Langdurig naar een smartphone kijken vlak voor het gezicht is eveneens iets om regelmatig te onderbreken.
Kunnen vermoeide ogen door slecht zicht ontstaan?
Een niet of onvoldoende gecorrigeerde afwijking van het gezichtsvermogen kan ervoor zorgen dat kijken meer inspanning kost. Wanneer je bijvoorbeeld steeds moet turen om tekst scherp te zien, kunnen klachten tijdens lezen of beeldschermwerk eerder optreden.
Draag je al een bril of contactlenzen en merk je dat scherpstellen moeilijker wordt, dan kan het zinvol zijn om je zicht opnieuw te laten controleren. Dat betekent niet automatisch dat iedere vorm van oogvermoeidheid door een verkeerde brilsterkte wordt veroorzaakt. De omstandigheden waarin de klachten ontstaan blijven belangrijk.
Vermoeide ogen en hoofdpijn
Hoofdpijn kan samengaan met vermoeide ogen, vooral na langdurig lezen, beeldschermwerk of ander intensief kijkwerk. Ook een gespannen werkhouding kan daarbij een rol spelen.
Wanneer hoofdpijn regelmatig terugkomt, zeer hevig is of niet duidelijk samenhangt met visuele inspanning, is het verstandig om niet automatisch aan oogvermoeidheid als oorzaak te denken. Hoofdpijn kan veel verschillende oorzaken hebben.
Langdurig turen kan samengaan met pijn achter het oog, hoofdpijn en andere klachten rond de ogen.
Vermoeide ogen na weinig slaap
Na een korte of slechte nachtrust kunnen je ogen zwaar en vermoeid aanvoelen. Vermoeidheid van het hele lichaam kan het lastiger maken om langdurig geconcentreerd te kijken. Daardoor kunnen bestaande klachten tijdens computerwerk of lezen duidelijker merkbaar worden.
Voldoende slaap kan daarom onderdeel zijn van het verminderen van klachten, maar aanhoudende oogproblemen moeten niet uitsluitend aan slaaptekort worden toegeschreven.
Wanneer moet je vermoeide ogen laten controleren?
Vermoeide ogen die duidelijk ontstaan na langdurig beeldschermwerk en na rust verdwijnen, zijn meestal tijdelijk. Een controle is verstandiger wanneer de klachten ondanks aanpassingen blijven terugkomen of steeds erger worden.
Zoek sneller medische beoordeling bij plotselinge veranderingen van het zicht, hevige oogpijn, opvallende roodheid, dubbelzien, lichtflitsen of andere nieuwe en ernstige oogklachten. Dergelijke verschijnselen passen niet zonder meer bij gewone oogvermoeidheid.
Praktische conclusie
Vermoeide ogen ontstaan vaak doordat de ogen langdurig intensief worden gebruikt, bijvoorbeeld tijdens computerwerk, lezen of smartphonegebruik. Droogheid, weinig knipperen, onvoldoende pauzes en ongunstige verlichting kunnen de klachten versterken.
Regelmatig naar een andere afstand kijken, korte pauzes nemen, bewust knipperen en een comfortabele beeldschermwerkplek kunnen helpen. Blijven de klachten aanhouden, wordt het zicht slechter of ontstaan er plotseling ernstige symptomen, laat je ogen dan professioneel beoordelen.
Lees hier meer over dit onderwerp: Worldreader.nl
